Thứ Tư, 7 tháng 10, 2026

TẤN CÔNG ĐẠI SỨ QUÁN HOA KỲ TẠI SÀI GÒN

Tết Sài Gòn – Chuyên đề về các cuộc tấn công vào trung tâm đô thị

Thời điểm: 2 giờ 47 phút sáng, ngày 31 tháng 1 năm 1968

Vào lúc 2 giờ 47 phút sáng ngày 31-1-1968, các chiến binh Việt Cộng mở cuộc tấn công vào khuôn viên Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn.

1. Diễn biến cuộc tấn công

Tại một tiệm sửa chữa ô tô cũ kỹ, cách Đại sứ quán Hoa Kỳ khoảng năm dãy phố, 19 chiến sĩ đặc công thuộc Tiểu đoàn C-10 lên một chiếc xe tải nhỏ hiệu Peugeot và một chiếc taxi, bắt đầu quãng đường ngắn tiến đến mục tiêu.

Một cảnh sát Việt Nam Cộng hòa phát hiện các xe chạy không bật đèn. Ông chọn cách tránh rắc rối và không làm gì cả.

Các xe rẽ vào đại lộ Thống Nhất, nơi họ gặp lớp bảo vệ bên ngoài của Đại sứ quán, gồm bốn cảnh sát Việt Nam Cộng hòa. Những người này cũng bỏ chạy mà không nổ súng.

Đoàn xe tiếp tục tiến đến tuyến phòng thủ thứ hai: một bức tường cao khoảng 8 feet (2,44 mét), bao quanh khuôn viên Đại sứ quán.

Khi đến cổng phụ dành cho ban đêm, họ gặp hai quân cảnh Mỹ (Military Police – MP). Mặc dù các cuộc tấn công đã diễn ra trên khắp Sài Gòn hơn một giờ trước đó, hệ thống thông tin liên lạc giữa các lực lượng đồng minh yếu kém đến mức những người bảo vệ Đại sứ quán vẫn không biết rằng lực lượng đối phương đã phá vỡ tình trạng yên tĩnh.

Trong lúc hai bên đấu súng, hai quân cảnh Mỹ lùi vào bên trong khuôn viên và đóng cánh cổng thép, ngăn cách Đại sứ quán với thế giới bên ngoài.

Đến 2 giờ 47 phút sáng, một người lính gác nhận ra tín hiệu báo rằng Đại sứ quán đang bị tấn công.

2. Đặc công phá tường, tiến vào khuôn viên

Trong khi đó, ngoài đường, các chiến sĩ tấn công dỡ vũ khí và chất nổ xuống xe.

Một chiến sĩ Việt Cộng dùng khối thuốc nổ phá một lỗ rộng khoảng 3 feet (91 cm) trên tường.

Thể hiện lòng dũng cảm đáng kể nhưng chiến thuật chưa hợp lý, hai sĩ quan Việt Cộng dẫn đầu lực lượng xông qua lỗ thủng.

Tiếng nổ đã báo động cho hai người lính gác. Họ lập tức quay lại và bắn hạ hai sĩ quan chỉ huy.

Một người hét vào máy vô tuyến:

“Chúng đang tràn vào! Chúng đang tràn vào! Cứu! Cứu!”

Đó là thông điệp cuối cùng của anh.

Nhờ loạt đạn chính xác, hai quân cảnh Mỹ đã loại khỏi vòng chiến những người chỉ huy của đối phương. Tuy nhiên, cả hai cũng nhanh chóng thiệt mạng dưới làn đạn bắn trả.

3. Quân tiếp viện Mỹ bị chặn đánh

Một xe Jeep tuần tra của quân cảnh Mỹ, chở hai người, nhận được báo động và lập tức lao về phía Đại sứ quán.

Cả hai cũng thiệt mạng trong làn đạn dày đặc từ những chiến sĩ Việt Cộng còn ở bên ngoài bức tường.

Trong khi đó, hai người lính gác khác bên trong khuôn viên Đại sứ quán đã khóa chặt những cánh cửa gỗ tếch nặng nề của tòa nhà.

Chỉ vài giây sau, một quả đạn rocket có khả năng xuyên phá đập vào phiến đá granite treo Quốc huy Hoa Kỳ. Vụ nổ cuối cùng cũng khiến người lính gác ở khu vực này phải rời vị trí.

Hai quả rocket khác tiếp tục phát nổ tại sảnh chính, sau đó là một quả lựu đạn sát thương.

4. Người lính gác còn lại chống trả

Được trang bị một khẩu súng ngắn cỡ nòng .38, một khẩu súng săn nòng 12 gauge và một súng tiểu liên, người lính gác còn lại quyết tâm chiến đấu đến cùng trong khi chờ đợt xung kích đầu tiên của Việt Cộng.

Người lính gác duy nhất khác ở khu vực Đại sứ quán buộc phải ẩn nấp. Từ trên mái nhà, anh chĩa súng săn xuống những người đang tấn công trong sân.

Nhưng súng bị kẹt đạn, khiến lực lượng Việt Cộng có cơ hội tự do di chuyển trong khuôn viên.

5. Vì sao cuộc tấn công không đạt được mục tiêu ban đầu?

Tuy nhiên, theo phần kết của bài báo, việc mất đi những người chỉ huy đã sớm khiến lực lượng du kích đánh mất cơ hội khai thác thành công ban đầu.

Chú thích các vị trí trên sơ đồ

File:US Embassy Saigon chancery building 1967.jpg - Wikimedia Commons

Chancery Building – Tòa nhà chính của Đại sứ quán

Nơi đặt các văn phòng làm việc của Đại sứ quán Hoa Kỳ.

Tropical Comforts in Vietnam

Embassy compound wall – Tường bao khuôn viên

Bức tường bao quanh khu đất Đại sứ quán; trên sơ đồ có vị trí bị phá thủng.

Sự chỉ đạo chiến lược của Đảng trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân

Night gate – Cổng ban đêm

Cổng phụ nơi lực lượng tấn công chạm trán hai quân cảnh Mỹ.

Các nhãn khác trên sơ đồ:

  • Helicopter pad: Bãi đáp trực thăng.

  • Rooftop grenade strikes: Những vị trí bị lựu đạn tấn công trên mái.

  • Rooftop MP guard: Vị trí quân cảnh Mỹ gác trên mái.

  • Main gate: Cổng chính.

  • Vietnamese Police post (abandoned): Chốt cảnh sát Việt Nam Cộng hòa đã bị bỏ trống.

  • VC truck and taxicab: Xe tải và taxi của lực lượng tấn công.

  • Breach blown in wall: Lỗ thủng được phá trên tường.

  • Thống Nhất Boulevard: Đại lộ Thống Nhất.

  • Mạc Đĩnh Chi Street: Đường Mạc Đĩnh Chi.

Lưu ý về tư liệu lịch sử: Đây là bản dịch dựa trên hình ảnh bác cung cấp. Do chữ ở phần dưới ảnh có độ phân giải thấp, một vài câu và chi tiết nhỏ có thể chưa hoàn toàn chính xác. Bản dịch phản ánh cách thuật lại của bài báo, không có nghĩa mọi nhận định của tác giả đều đã được kiểm chứng độc lập.


Dưới đây là bản dịch chi tiết toàn bộ nội dung trong hình ảnh đồ họa sơ đồ cuộc tấn công vào Đại sứ quán Mỹ ở Sài Gòn (Mậu Thân 1968) sang tiếng Việt:

MỤC TIÊU VÀ TIÊU ĐỀ CHÍNH

  • TẾT SÀI GÒN | CÁC CUỘC TẤN CÔNG VÀO TRUNG TÂM ĐÔ THỊ
  • TẤN CÔNG ĐẠI SỨ QUÁN, SÀI GÒN
    • 2 giờ 47 phút sáng, ngày 31 tháng 1 năm 1968. Du kích Việt Cộng mở cuộc tấn công vào khu phức hợp Đại sứ quán Hoa Kỳ.

CHÚ THÍCH CÁC VỊ TRÍ TRÊN SƠ ĐỒ (Từ trái sang phải)

  • THONG NHUT BOULEVARD: Đại lộ Thống Nhất (nay là đường Lê Duẩn).
  • Main gate: Cổng chính.
  • Vietnamese Police post (abandoned): Chốt Cảnh sát Dã chiến Việt Nam (đã bỏ vị trí).
  • Two-man MP jeep patrol reacting to attack: Xe jeep tuần tra của 2 Cảnh vệ Quân sự (MP) phản ứng với cuộc tấn công.
  • Chancery Building: Tòa nhà Đại sứ quán (Tòa nhà làm việc chính).
  • Lobby: two MPs holed up: Sảnh chính: 2 Cảnh vệ Quân sự đang cố thủ.
  • Helicopter pad: Bãi đáp trực thuẫn (trên tầng thượng).
  • Rocket grenade strikes: Các vết trúng đạn B40/B41 (RPG).
  • Rooftop MP guard: Cảnh vệ Quân sự gác trên tầng thượng.
  • Embassy compound wall: Bức tường bao quanh khu phức hợp Đại sứ quán.
  • Night gate: Cổng phụ / Cổng đêm.
  • Military Police post: Chốt Cảnh vệ Quân sự.
  • Dead MPs: Các Cảnh vệ Quân sự đã tử trận.
  • Vietnamese Police post (abandoned): Chốt Cảnh sát Dã chiến Việt Nam (đã bỏ vị trí).
  • VC bombarding lobby: Việt Cộng đang bắn phá sảnh chính.
  • Dead VC officers: Các chỉ huy Việt Cộng đã hy sinh.
  • MAC DINH CHI STREET: Đường Mạc Đỉnh Chi.
  • Breach blown in wall: Lỗ thủng bị bộc phá đánh sập trên tường bao.
  • VC truck and taxicab: Xe tải và xe taxi của Việt Cộng.

NỘI DUNG VĂN BẢN BÊN DƯỚI

Đoạn 1 (Cột ngoài cùng bên trái)

Tại một xưởng sửa chữa ô tô xập xệ cách Đại sứ quán Mỹ 5 dãy nhà, 19 chiến sĩ đặc công thuộc Đội C-10 đã lên một chiếc xe tải Peugeot nhỏ và một chiếc xe taxi để bắt đầu chặng đường ngắn đến mục tiêu. Một cảnh sát Việt Nam Cộng hòa phát hiện các xe chuyển động không bật đèn. Ông ta chọn cách tránh rắc rối và không làm gì cả. Các xe rẽ vào Đại lộ Thống Nhất, nơi họ gặp lớp bảo vệ bên ngoài của đại sứ quán gồm thêm bốn cảnh sát Việt Nam nữa. Họ cũng bỏ chạy mà không bắn một phát súng nào.

Đoạn 2 (Cột thứ 2)

Các xe tiến dọc theo tuyến phòng thủ thứ hai: một bức tường cao 8 foot (khoảng 2,4m) bao quanh khu đại sứ quán. Khi đến gần cổng đêm, họ gặp hai Cảnh vệ Quân sự (MP) Mỹ. Mặc dù các cuộc tấn công đã diễn ra khắp Sài Gòn hơn một giờ đồng hồ, nhưng do tình trạng liên lạc yếu kém của phe đồng minh, những người bảo vệ đại sứ quán không hề biết rằng phía Việt Cộng đã phá vỡ lệnh ngừng bắn.

Đoạn 3 (Cột thứ 3)

Giữa tiếng súng giao tranh, hai MP đã lùi vào trong khuôn viên và đóng chặt cổng thép, cắt đứt đại sứ quán với thế giới bên ngoài. Lúc 2:47 sáng, một cảnh vệ đã phát tín hiệu qua bộ đàm thông báo đại sứ quán đang bị tấn công.

Trong khi đó, ở ngoài đường, những người tấn công dỡ vũ khí và thuốc nổ xuống. Một chiến sĩ Việt Cộng đã dùng bộc phá ống để đánh thủng một lỗ rộng 3 foot trên tường. Cho thấy lòng quả cảm phi thường nhưng thiếu sót về mặt kỹ chiến thuật, hai chỉ huy Việt Cộng đã dẫn đầu xông qua lỗ thủng. Vụ nổ đã báo động cho hai cảnh vệ bên trong. Họ xoay người lại và bắn gục hai người chỉ huy.

Đoạn 4 (Cột thứ 4)

Một người hô vào bộ đàm: "Chúng đang vào! Chúng đang vào! Cứu tôi! Cứu tôi!" Đó là tin nhắn cuối cùng của anh ta. Với những loạt súng chính xác, họ đã tiêu diệt lực lượng chỉ huy của đối phương; nhưng ngay sau đó họ cũng gục xuống trước hỏa lực đáp trả.

Một chiếc xe jeep tuần tra gồm 2 MP đã phản ứng lại báo động và lao tới đại sứ quán. Họ cũng gục ngã dưới mưa đạn từ phía Việt Cộng đang ở bên ngoài tường. Trong khi đó, hai cảnh vệ nữa bên trong đại sứ quán đã kịp khóa chặt cánh cửa gỗ dán dày của tòa nhà.

Đoạn 5 (Cột thứ 5 - bên phải)

Vài giây sau, một quả đạn B40/B41 xuyên qua tấm đá hoa cương treo Quốc huy Hoa Kỳ. Vụ nổ làm một cảnh vệ bị thương nặng. Thêm hai quả đạn nữa nổ tung ở sảnh chính, tiếp theo là một quả lựu đạn mỏ vịt.

Với khẩu súng ngắn .38, súng bắn đạn hoa xòe (12-gauge shotgun) và một khẩu súng tiểu liên, người cảnh vệ còn lại quyết tâm chiến đấu đến cùng khi chờ đợi đợt xung phong cuối cùng của Việt Cộng. Người bảo vệ duy nhất khác trong đại sứ quán cố gắng hỗ trợ: từ trên tầng thượng, anh ta nhắm khẩu súng bắn đạn hoa xòe vào những người tấn công dưới sân. Tuy nhiên, súng bị kẹt đạn, để mặc lực lượng Việt Cộng tự do di chuyển trong khuôn viên.

Tuy nhiên, việc mất đi các chỉ huy ngay từ đầu đã khiến các chiến sĩ du kích mất đi cơ hội khai thác thành công ban đầu.

 

 

Dưới đây là bản dịch chi tiết toàn bộ nội dung trong hình ảnh đồ họa sơ đồ cuộc tấn công vào Đại sứ quán Mỹ ở Sài Gòn (Mậu Thân 1968) sang tiếng Việt:

MỤC TIÊU VÀ TIÊU ĐỀ CHÍNH

  • TẾT SÀI GÒN | CÁC CUỘC TẤN CÔNG VÀO TRUNG TÂM ĐÔ THỊ
  • TẤN CÔNG ĐẠI SỨ QUÁN, SÀI GÒN
    • 2 giờ 47 phút sáng, ngày 31 tháng 1 năm 1968. Du kích Việt Cộng mở cuộc tấn công vào khu phức hợp Đại sứ quán Hoa Kỳ.

CHÚ THÍCH CÁC VỊ TRÍ TRÊN SƠ ĐỒ (Từ trái sang phải)

  • THONG NHUT BOULEVARD: Đại lộ Thống Nhất (nay là đường Lê Duẩn).
  • Main gate: Cổng chính.
  • Vietnamese Police post (abandoned): Chốt Cảnh sát Dã chiến Việt Nam (đã bỏ vị trí).
  • Two-man MP jeep patrol reacting to attack: Xe jeep tuần tra của 2 Cảnh vệ Quân sự (MP) phản ứng với cuộc tấn công.
  • Chancery Building: Tòa nhà Đại sứ quán (Tòa nhà làm việc chính).
  • Lobby: two MPs holed up: Sảnh chính: 2 Cảnh vệ Quân sự đang cố thủ.
  • Helicopter pad: Bãi đáp trực thuẫn (trên tầng thượng).
  • Rocket grenade strikes: Các vết trúng đạn B40/B41 (RPG).
  • Rooftop MP guard: Cảnh vệ Quân sự gác trên tầng thượng.
  • Embassy compound wall: Bức tường bao quanh khu phức hợp Đại sứ quán.
  • Night gate: Cổng phụ / Cổng đêm.
  • Military Police post: Chốt Cảnh vệ Quân sự.
  • Dead MPs: Các Cảnh vệ Quân sự đã tử trận.
  • Vietnamese Police post (abandoned): Chốt Cảnh sát Dã chiến Việt Nam (đã bỏ vị trí).
  • VC bombarding lobby: Việt Cộng đang bắn phá sảnh chính.
  • Dead VC officers: Các chỉ huy Việt Cộng đã hy sinh.
  • MAC DINH CHI STREET: Đường Mạc Đỉnh Chi.
  • Breach blown in wall: Lỗ thủng bị bộc phá đánh sập trên tường bao.
  • VC truck and taxicab: Xe tải và xe taxi của Việt Cộng.

NỘI DUNG VĂN BẢN BÊN DƯỚI

Đoạn 1 (Cột ngoài cùng bên trái)

Tại một xưởng sửa chữa ô tô xập xệ cách Đại sứ quán Mỹ 5 dãy nhà, 19 chiến sĩ đặc công thuộc Đội C-10 đã lên một chiếc xe tải Peugeot nhỏ và một chiếc xe taxi để bắt đầu chặng đường ngắn đến mục tiêu. Một cảnh sát Việt Nam Cộng hòa phát hiện các xe chuyển động không bật đèn. Ông ta chọn cách tránh rắc rối và không làm gì cả. Các xe rẽ vào Đại lộ Thống Nhất, nơi họ gặp lớp bảo vệ bên ngoài của đại sứ quán gồm thêm bốn cảnh sát Việt Nam nữa. Họ cũng bỏ chạy mà không bắn một phát súng nào.

Đoạn 2 (Cột thứ 2)

Các xe tiến dọc theo tuyến phòng thủ thứ hai: một bức tường cao 8 foot (khoảng 2,4m) bao quanh khu đại sứ quán. Khi đến gần cổng đêm, họ gặp hai Cảnh vệ Quân sự (MP) Mỹ. Mặc dù các cuộc tấn công đã diễn ra khắp Sài Gòn hơn một giờ đồng hồ, nhưng do tình trạng liên lạc yếu kém của phe đồng minh, những người bảo vệ đại sứ quán không hề biết rằng phía Việt Cộng đã phá vỡ lệnh ngừng bắn.

Đoạn 3 (Cột thứ 3)

Giữa tiếng súng giao tranh, hai MP đã lùi vào trong khuôn viên và đóng chặt cổng thép, cắt đứt đại sứ quán với thế giới bên ngoài. Lúc 2:47 sáng, một cảnh vệ đã phát tín hiệu qua bộ đàm thông báo đại sứ quán đang bị tấn công.

Trong khi đó, ở ngoài đường, những người tấn công dỡ vũ khí và thuốc nổ xuống. Một chiến sĩ Việt Cộng đã dùng bộc phá ống để đánh thủng một lỗ rộng 3 foot trên tường. Cho thấy lòng quả cảm phi thường nhưng thiếu sót về mặt kỹ chiến thuật, hai chỉ huy Việt Cộng đã dẫn đầu xông qua lỗ thủng. Vụ nổ đã báo động cho hai cảnh vệ bên trong. Họ xoay người lại và bắn gục hai người chỉ huy.

Đoạn 4 (Cột thứ 4)

Một người hô vào bộ đàm: "Chúng đang vào! Chúng đang vào! Cứu tôi! Cứu tôi!" Đó là tin nhắn cuối cùng của anh ta. Với những loạt súng chính xác, họ đã tiêu diệt lực lượng chỉ huy của đối phương; nhưng ngay sau đó họ cũng gục xuống trước hỏa lực đáp trả.

Một chiếc xe jeep tuần tra gồm 2 MP đã phản ứng lại báo động và lao tới đại sứ quán. Họ cũng gục ngã dưới mưa đạn từ phía Việt Cộng đang ở bên ngoài tường. Trong khi đó, hai cảnh vệ nữa bên trong đại sứ quán đã kịp khóa chặt cánh cửa gỗ dán dày của tòa nhà.

Đoạn 5 (Cột thứ 5 - bên phải)

Vài giây sau, một quả đạn B40/B41 xuyên qua tấm đá hoa cương treo Quốc huy Hoa Kỳ. Vụ nổ làm một cảnh vệ bị thương nặng. Thêm hai quả đạn nữa nổ tung ở sảnh chính, tiếp theo là một quả lựu đạn mỏ vịt.

Với khẩu súng ngắn .38, súng bắn đạn hoa xòe (12-gauge shotgun) và một khẩu súng tiểu liên, người cảnh vệ còn lại quyết tâm chiến đấu đến cùng khi chờ đợi đợt xung phong cuối cùng của Việt Cộng. Người bảo vệ duy nhất khác trong đại sứ quán cố gắng hỗ trợ: từ trên tầng thượng, anh ta nhắm khẩu súng bắn đạn hoa xòe vào những người tấn công dưới sân. Tuy nhiên, súng bị kẹt đạn, để mặc lực lượng Việt Cộng tự do di chuyển trong khuôn viên.

Tuy nhiên, việc mất đi các chỉ huy ngay từ đầu đã khiến các chiến sĩ du kích mất đi cơ hội khai thác thành công ban đầu.