Ảnh màu hiếm có về Việt Nam đầu thế kỷ 20

Theo Reds.vn

Albert Kahn đã cử các nhiếp ảnh gia của mình tới hơn 50 quốc gia trên thế giới. Đội ngũ của ông đã thực hiện tổng cộng 72.000 bức ảnh, tạo thành bộ sưu tập lớn nhất từ trước tới nay trong giai đoạn “sơ sinh” của ảnh màu. Họ đã chụp những bức ảnh màu đầu tiên ở các quốc gia xa xôi đối với phương Tây thời đó, trong đó có Việt Nam.

 

Là con người mơ mộng và có tư tưởng quốc tế hóa, ông chủ ngân hàng người Pháp Albert Kahn (1860 – 1940) tin rằng mình có thể tăng cường sự giao thoa văn hóa và hòa bình giữa các dân tộc qua nghệ thuật nhiếp ảnh.

Năm 1909, Kahn bắt đầu thực hiện dự án “kho ảnh về cuộc sống của con người trên trái đất” để ghi lại những hình ảnh từ nhiều địa điểm khác nhau trên thế giới bằng hệ thống chụp và xử lý ảnh bằng kính màu màu – phương pháp chụp ảnh màu đầu tiên trên thế giới.

Albert Kahn đã cử các nhiếp ảnh gia của mình tới hơn 50 quốc gia trên thế giới. Đội ngũ của ông đã thực hiện tổng cộng 72.000 bức ảnh, tạo thành bộ sưu tập lớn nhất từ trước tới nay trong giai đoạn “sơ sinh” của ảnh màu. Họ đã chụp những bức ảnh màu đầu tiên ở các quốc gia xa xôi đối với phương Tây thời đó, trong đó có Việt Nam.

Năm 1929, sự sụp đổ của phố Wall buộc Kahn phải ngừng dự án. Mặc dù ngân hàng bị phá sản sau cuộc Đại suy thoái nhưng bộ sưu tập của ông vẫn “đứng vững”. Ông qua đời năm 1940 và để lại cho thế giới một bộ sưu tập ảnh màu vô cùng quan trọng, một cuốn lịch sử sống động nhất về cuộc sống con người đầu thế kỷ 20.

Sau đây là một số hình ảnh về Việt Nam trong các năm 1914 - 1916 trong bộ sưu tập của Albert Kahn, được giới thiệu trên trang BELLE INDOCHINE của Pháp.

Phố Tràng Tiền ở Hà Nội vào năm 1914 - 1915.

Các vị quan trong phẩm phục nghi lễ ở ngoại vi Hà Nội, 1915.

Quan Thống sứ Bắc kỳ bên người vợ và 4 đứa con, 1915.

Phố Hàng Thiếc ở Hà Nội năm 1915.

Cầu Paul Dummer (Long Biên), Hà Nội, 1915.

Thuyền trên vịnh Hạ Long, 1916.

Hòn Gai năm 1915.

Sông Tam Bạc, Hải Phòng, 1915.

Thuyền bè trên sông Hồng, gần cầu Paul Doumer (Long Biên), Hà Nội năm 1915.

Gánh hàng chuối bên bến sông Hồng, Hà Nội 1915.

Phố Hàng Gai, Hà Nội 1915.

Hai người đàn ông hút thuốc phiện, 1915.

Một con thuyền của người Hoa kiều, 1915.

Cô gái người Hoa hút thuốc phiện, 1915.

Vịnh Hạ Long, 1915.

Một bà đồng, 1915

Một ông đồ bán chữ ở Hà Nội, 1915.

Những người bán gạo, 1914 - 1915.

Những con thuyền gần một mỏ đồng, 1915.

Chợ Bắc Lệ, Lạng Sơn, 1915.

Làng Nà Chạm ở Yên Bái, gần biên giới với Trung Quốc.

Một ngôi chùa trên đường đến Tam Đảo, 4/1916.

Các hương chức gần Hà Nội.

Mỏ than Hòn Gai, 1915.

Chức sắc tại một ngôi làng ở Hà Nội, 1915.

Myanmar và Việt Nam: cải cách đón vận hội mới

 

SGTT.VN - Myanmar ngày hôm nay tương tự như Việt Nam vào đầu năm 1980 với một mức sống rất thấp và đang ở trong giai đoạn đầu của các cải tổ kinh tế thị trường. Myanmar giờ đây là quốc gia nghèo nhất trong khu vực. Nền kinh tế của Myanmar hiện đang chịu nhiều khó khăn về kinh tế: lạm phát cao – tỷ lệ lạm phát hàng năm trung bình khoảng 20% ​​trong mười năm qua, tăng trưởng chậm chạp, dữ liệu kinh tế không đáng tin cậy, hệ thống ngân hàng yếu kém, thị trường chợ đen thống trị do hệ thống tỷ giá hối đoái kép (trước tháng 4.2012), tham nhũng cao, luật pháp yếu, cơ sở hạ tầng nghèo nàn, và nguồn nhân lực kém phát triển do thiếu sự đầu tư.

Sau những tiến triển đáng khích lệ trong cải cách chính trị, Myanmar khởi đầu cho những cải cách kinh tế bằng việc thống nhất hệ thống hối đoái nhiều tỷ giá thành một hệ thống thả nổi có kiểm soát đồng kyat – đồng tiền của Myanmar – bắt đầu từ ngày 2.4.2012. Tỷ giá thả nổi dựa quanh một tỷ lệ được đưa ra bởi ngân hàng trung ương gần sát với tỷ giá của thị trường chợ đen với dao động nhỏ ở hai biên. Những cải cách khác bao gồm giảm thuế xuất khẩu, giảm bớt những rào cản trong lĩnh vực tài chính và cải thiện môi trường kinh doanh. Những cải thiện này đã dẫn đến một dòng vốn lớn khoảng 20 tỉ đôla Mỹ đổ vào Myanmar ngay trong hai năm 2010 – 2011, so với khoảng 300 triệu đôla Mỹ đổ vào hai năm trước 2009 – 2010, và trên trăm tỉ từ 2012 đến nay với sự bùng nổ của FDI.

Việt Nam đạt được những thành tựu kinh tế ấn tượng qua chương trình Đổi mới trong suốt hai thập kỷ qua (1986 – 2006) với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, kinh tế vĩ mô tương đối ổn định, và giảm nghèo đói đáng kể ở khu vực nông thôn. GDP bình quân hàng năm tăng trên 7% trong giai đoạn này.

Myanmar khởi đầu cho những cải cách kinh tế bằng việc thống nhất hệ thống hối đoái nhiều tỷ giá thành một hệ thống thả nổi có kiểm soát đồng kyat – đồng tiền của Myanmar – bắt đầu từ ngày 2.4.2012.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này đã phải trả giá khá đắt bằng một số giá trị xuống thấp như: môi trường sinh sống bị huỷ hoại, tăng mức bất bình đẳng trong phân phối thu nhập, xuất hiện ngày càng nhiều các xáo trộn xã hội, và đáng chú ý hơn là sự suy hại dần cơ cấu xã hội (social fabric). Với giá phải trả này, việc theo đuổi chiến lược tăng trưởng cao trong bảy năm qua (2007 – 2013) dựa trên đầu tư công tràn lan và không hiệu quả, đặc biệt là việc đề cao vai trò của các tập đoàn nhà nước trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, cũng như ảnh hưởng ngày càng tăng của những nhóm lợi ích, đã khiến nền kinh tế vĩ mô mất cân bằng nghiêm trọng, thể hiện qua tình trạng mức tăng trưởng giảm mạnh xuống chỉ còn 5% và lạm phát tăng vọt ở mức bình quân hai con số trong thời gian sau.

Cuối cùng, Việt Nam phải hãm tốc độ tăng trưởng tiền tệ và tín dụng kể từ giữa năm 2011. Việc thắt chặt tín dụng đã dẫn đến một sự suy giảm mạnh các hoạt động kinh tế thể hiện qua tốc độ tăng trưởng chỉ còn chung quanh 5% trong ba năm qua. Điều này gây ra mối quan ngại về tình trạng “lạm phát đình đốn”, nghĩa là tăng trưởng trì trệ trong khi lạm phát vẫn cao – một khái niệm tương đối mới cho giới làm chính sách ở Việt Nam.

Nhiều công ty ngưng sản xuất hay phá sản trong ba năm gần đây, cho ra những tín hiệu cảnh báo về kinh tế và xã hội – đây là hệ quả trực tiếp của việc thiên vị các tập đoàn và công ty quốc doanh lớn trong khi cản trở môi trường kinh doanh cho khu vực tư doanh, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Vì những lý do trên, Việt Nam trở nên kém hấp dẫn trong con mắt của các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này tương phản rõ rệt với hiện tượng các nhà đầu tư nước ngoài đổ xô vào Việt Nam tại thời điểm năm 2006 – 2007 khi Việt Nam gia nhập WTO và chủ trì hội nghị APEC ở Hà Nội vào cuối tháng 11.2006. Hiện tượng này bây giờ lại đang xảy ra ở nước bạn khi dòng đầu tư chảy cuồn cuộn vào Myanmar: các quốc gia tư bản mạnh hay trong vùng gồm hàng loạt các nhà đầu tư lớn của họ đang cố gắng tạo ảnh hưởng nhằm có được những dự án ở vùng đất mới đầy hứa hẹn này.

Năm mới, mặc dù có những hy vọng và nguyện ước cố hữu cho buổi giao thời, suy xét khách quan cho thấy trừ phi những thay đổi chính sách lớn được áp dụng, 2014 có thể còn ảm đạm hơn 2013, và 2015 u ám hơn 2014...

Để lấy lại niềm tin của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế, Việt Nam cần nhanh chóng giải quyết các mất cân đối tài chính vĩ mô và thực hiện quá trình tái cơ cấu nền kinh tế một cách cụ thể và nhanh chóng, nhưng phải bắt đầu bằng các thay đổi căn bản. Các yếu tố của tiến trình cải cách lần thứ hai này, có thể gọi là Đổi mới 2, sẽ cần một khoảng thời gian dài để thực hiện (nhanh nhất là 3 – 5 năm) do các lỗ hổng tài chính cần giải quyết quá lớn, như nợ xấu của khu vực ngân hàng, nợ công quốc gia chính thức được xác nhận ở mức 55,4% GDP (khoảng 72 tỉ USD), và nợ của các doanh nghiệp nhà nước không được bảo lãnh (ngoài nợ công kể trên) ở mức 1,35 triệu tỉ đồng (hay 65 tỉ USD). Ngoài ra còn là việc tái lập cơ chế thị trường trong nhiều địa hạt, nhất là thị trường tín dụng và ngân hàng hiện đầy rẫy những rủi ro đạo đức.

Điều quan trọng nhất Việt Nam cần thay đổi tư duy căn bản là nhìn nhận vai trò của khu vực doanh nghiệp như động lực chính nếu muốn kỳ vọng một kỷ nguyên kinh tế mới của Việt Nam, điều dễ hiểu và được mọi người công nhận.

Cái giá phải trả cho nền kinh tế sẽ còn rất cao cho hai năm tới và sau đó. Các dấu hiệu ổn định tài chính vĩ mô được một số bình luận viên vỗ tay khen ngợi, như tỷ giá tạm lắng và lạm phát giảm xuống 6%, chỉ là dấu hiệu tạm thời cho các hoạt động sản xuất yếu kém, doanh nghiệp đóng cửa hay phá sản, sức mua kém trong toàn xã hội – nhất là các khó khăn hiện có của cả hai khu vực công và nông nghiệp. Ngoài nạn thất nghiệp là vấn đề ngắn hạn, yếu tố nhân lực kém trình độ và năng lực mới là mối đe doạ lâu dài cho phục hồi kinh tế. Và sự nhấn mạnh tiếp tục vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước và các doanh nghiệp nhà nước sẽ không giải đáp được vấn đề trên.

Năm mới, mặc dù có những hy vọng và nguyện ước cố hữu cho buổi giao thời, suy xét khách quan cho thấy trừ phi những thay đổi chính sách lớn được áp dụng, năm 2014 có thể còn ảm đạm hơn 2013, và 2015 u ám hơn 2014 cho… Việt Nam, bên cạnh những vận hội mới cho nước bạn vì những cải cách thật sự!

Phạm Đỗ Chí

Mùa Xuân tỉnh nhỏ

Mùa Xuân Tỉnh Nhỏ là tên cuốn phim cổ điển bất hủ của nền điện ảnh Trung Hoa Dân Quốc quay năm 1948, một năm trước khi bị mất nước vào tay Cộng Sản, tên Hán tự Tiểu Thành Chi Xuân 小 城 之 春, dịch sang tiếng Anh là Spring in a Small Town. Một truyện tình buồn và một bi kịch thời hậu chiến. Năm 2002 được Hoa Lục thực hiện lại (remake), tên tiếng Anh có đổi khác Springtime in a Small Town nhưng tên Tầu vẫn như cũ. Trên thế giới có nhiều phim hay được quay lại nhưng thường thì phim remake không bằng phim gốc (original).

 

Phim quay năm 1948, đen trắng do đạo diễn Fei Mu dựa theo truyện ngắn của Li Tianji, các tài tử Wei Wei, Shi Yu, Li Wei, Cui Chaoming, Zhang Hongmei, dài một tiếng rưỡi (85 phút). Tiểu Thành Chi Xuân đã được Hiệp Hội Điện Ảnh Hồng Kông năm 2005 đánh giá là cuốn phim hay nhất mọi thời đại của Trung Hoa. Ngày nay nó được coi như một trong những cuốn phim Tầu hay nhất (Il est aujourd’hui considéré comme l’un des meilleurs films chinois jamais réalisés, yahoo.fr). Từ sau 1949, phim bị coi như văn hóa phản động mãi cho tới thập niên 1980, Văn Khố Điện Ảnh của Hoa Lục cho làm lại ấn bản mới, từ đó nhiều người đã được biết tới cuốn phim cổ điển này. Nhà đạo diễn Wang Chao thuộc thế hệ thứ sáu của Hoa Lục cho biết ông rất thích phim Tiểu Thành Chi Xuân và hâm mộ nhà đạo diễn Fei Mu.

Hơn hai chục năm trở lại đây, Tiểu Thành Chi Xuân (1948) đã được nhiều người hâm mộ. Năm 2002 hãng phim của Hoa Lục và hai hãng phim Pháp Orly Films, Paradis Films, hãng phim Hòa Lan Fortissimo Filmsđã hợp tác bỏ vốn để quay lại cuốn phim xưa cũ này có lẽ không ngoài mục đích bảo tồn văn hóa. Đạo diễn Tian Zhuangzhuang thực hiện với sự cộng tác các tài tử Hu Jingfan, Wu Jun, Xin Baiqing, Ye Xiaokeng, Lu Sisi. Phim mầu dài hai tiếng (116 phút), hơn phim cũ nửa giờ, năm 2002 được giải thưởng San Marcos tại Đại Hội Điện Ảnh Venice, năm sau 2003 được giải Don Quixote tại Đại Hội Điện Ảnh Quốc Tế Tromso, Na Uy.

Trước hết tôi nói về cuốn phim cũ đen trắng quay năm 1948. Truyện phim sẩy ra tại một tỉnh nhỏ năm 1946, sau khi cuộc chiến tranh Hoa -Nhật vừa kết thúc.

Sơ lược truyện phim

“Một gia đình quí tộc giầu có sau hoang tàn đổ nát của chiến tranh, tòa nhà chính đã bị bom đạn dập nát, còn lại những phòng nhỏ hơn, gạch đổ lổng chổng ngoài vườn. Gia đình chỉ còn một người chồng bệnh hoạn Dai Liyan, cô vợ trẻ đẹp Yuwen, em gái Dai Xiu 16 tuổi, lão bộc trung thành Lao Huang. Người chồng nói mình bị lao nhưng vợ chàng lại cho là bệnh tâm thần, anh hay cáu kỉnh nên hai vợ chồng ở riêng mỗi người một phòng . Hàng ngày cô em út đi học, người thiếu phụ đi chợ mua thuốc bắc cho chồng, rồi tựa cửa thêu thùa, cuộc sống gia đình không hạnh phúc bên người chồng do cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy. Cô em gái hằng ngày đi học, về trồng cây cảnh bonsai, thế giới của cô hoàn toàn khác anh Dai Liyan. Người chồng tiếc nhớ quá khứ, tiếc nhớ dinh cơ tài sản bị chiến tranh tàn phá rồi càng thêm bệnh.

Hai vợ chồng sống cách biệt, cả ngày thường không nói với nhau đến nửa nhời. Một hôm Dai Liyan bảo vợ:

-Tôi thấy mình chịu đựng quá nhiều, mình nên rời xa tôi, tôi tiếc nhớ quá khứ sản nghiệp ông cha. Lấy nhau tám năm, tôi bệnh hoạn sáu năm, tôi không muốn mình khổ vì tôi mãi.

Vợ hiền cúi đầu nói em đã quên chuyện cũ. Cuộc đời chị ngày nào cũng như ngày nấy.

Một hôm đẹp trời, Zhang Zhichen người bạn Dai Liyan sau mười năm xa cách từ phương xa tìm đến, cả hai vui mừng khôn xiết, được biết Zhang nay đã trở thành bác sĩ y khoa tại Thượng Hải, Dai chúc mừng bạn rối rít: Cống hỷ, cống hỷ !

Yuwen ra chào bạn của chồng và nhận ra chàng, nàng nói cho Dai biết đã quen Zhang, Dai chỉ tưởng hai người ở cùng tỉnh, nhưng thực ra họ đã là đôi tình nhân thắm thiết với nhau từ mười năm trước.

Ngày đầu nàng đem chăn mền, bình nước vào phòng dành riêng cho người bạn cũ, có lần nàng nhỏ lệ tiếc thương cho cuộc tình tan vỡ của hai người. Hôm sau bác sĩ khám bệnh cho bạn, chàng nói riêng với Yuwen, chồng nàng chỉ là bệnh tưởng, cần phải tắm nắng. Rồi bốn người cùng đi dạo chơi ngoại ô đổ nát, họ bơi thuyền trên sông. Sáng ngày thứ ba, Zhang và người yêu cũ hẹn nhau ra ngoài bờ thành tâm sự, nàng nhắc chuyện xưa.

Hôm sau Zhang khám bệnh chăm sóc Dai, khuyên bạn bớt nóng giận. Yuwen, vợ chàng nói với Zhang, lấy nhau một năm thì chàng bị bệnh, tình tình khó chịu cáu gắt luôn luôn, nàng tâm sự

-Em nghĩ tới anh, tim em vẫn dành cho anh, em thương hại Dai Liyan..

Nàng khóc với người yêu. Được chín ngày, Zhang xin ra đi nhưng Dai muốn chàng ở lại vui chơi với gia đình và cô em. Một buổi tối, Yuwen tới phòng riêng gặp Zhang, chàng lại muốn nàng không được lén lút mà phải nói cho chồng biết, Yuwen đồng ý, nàng cũng ghen tỵ lại muốn chàng đừng vui chơi thân mật với cô em chồng. Một hôm Dai Liyan bàn với vợ để nhờ nàng mai mối cô em gái với Zhang, hai năm nữa cô bé sẽ lên 18 tuổi.

Hôm sau, Zhang và Yuwen hẹn gặp nhau bên ngoài, nàng nói lại ý của chồng muốn gả cô em cho chàng. Zhang đau khổ, họ than thổ cho cuộc tình tan vỡ của hai người mười năm trước.

Ngày sinh nhật thứ 16 cô em gái, gia đình cùng ăn tiệc, tối ấy Zhang và Yuwen quá chén say sưa. Dai Liyan để ý thấy hai người nhiều cảm tình với nhau rõ rệt. Tối ấy Yuwen tới phòng Zhang, chỉ trong gang tấc họ đã sa xuống hố sâu tội lỗi. Tối ấy cả ba người chồng, vợ, bạn đều không ngủ nổi. Dai ngỏ ý với vợ, anh nói muốn chết để nàng được hạnh phúc bên Zhang. Hôm sau người bạn muốn ra đi, Dai giữ lại và nói chàng nên ở lại để làm cho nàng hạnh phúc, nàng cần anh, Zhang tự nhận lỗi và nói Dai hãy tin tưởng nàng.

Dai uống thuốc quá liều định quyên sinh để hy sinh hạnh phúc cho bạn và vợ. Zhang cứu bạn rồi ra đi”

Một cuốn phim độc đáo, toàn bộ chỉ có đúng năm người gồm ba nhân vật chính, hai nhân vật phụ không hơn không kém, cốt truyện chỉ diễn ra trong khoảng hai tuần lễ. Có người cho đây là một vở kịch nhiều hơn là điện ảnh. Cuốn phim thể hiện một bi kịch thời hậu chiến với tình yêu, tiếc nhớ, đau khổ, hy sinh, đạo lý và tràn trề tình thương đồng loại. Nhân vật chính Yuwen người đàn bà bất hạnh giam hãm cuộc đời ảm đạm, thê lương bên người chồng bệnh hoạn, cáu kỉnh. Dai Liyan người chồng bệnh tưởng, tiếc nhớ quá khứ, đau khổ vì mất mát do binh đao khói lửa gây ra, Zhang nhà trí thức tiếc nhớ mối tình tan vỡ thời thanh xuân không thể nào lấy lại được.

Họ là nạn nhân của chiến tranh, của hủ tục lỗi thời, chạy loạn lưu lạc hết nơi này sang nơi khác, bèo hợp rồi tan, sau mười năm xa cách gặp lại nhau trong hoàn cảnh éo le ngang trái. Zhang gặp lại người yêu Yuwen nay kéo lê cuộc đời bất hạnh bên người chồng cũng đau khổ như nàng, họ đều là những người đau khổ.

Gặp lại nhau, Zhang mới biết người yêu nay lại là vợ của bạn chàng. Mười ngày sau, hai người cùng dạo chơi ngoài bờ thành đổ nát, họ nói chuyện xưa, chàng tiếc nhớ quá khứ mười năm trước đây, và đổ lỗi cho mẹ nàng đã không chấp nhận chàng, nàng bảo

-Bây giờ mẹ em mất rồi

Zhang đáp:

-Nhưng em đã có chồng, anh tiếc hồi xưa đã không nhờ người mai mối để bây giờ….

Mới đầu Dai Liyan tưởng bác sĩ Zhang và vợ chàng chỉ là người cùng tỉnh, chẳng bao lâu sự thật phơi bầy trọn vẹn nhất là tối hôm sinh nhật cô em gái. Dai Liyan đã tìm ra lối thoát để gỡ nút cho mối tình bộ ba éo le ngang trái này. Tối ắy chàng bảo vợ:

-Tôi thèm được như Zhang, tôi ghen tỵ với hắn, hắn khỏe mạnh, yêu đời, từ ngày anh ấy đến đây nhà đầy sinh khí. Những năm gần đây tôi đã khiến cho mình sống trong tuyệt vọng, tôi thật chẳng xứng đáng làm chồng của mình. Tối hôm nay thấy mình uống rượu, thấy mình hạnh phúc, mình còn trẻ, tôi gần như quên rằng mình là vợ. Tôi nghĩ không xứng đáng làm chồng của em, tôi chỉ mong chết sớm để em bớt khổ. Mình còn yêu Zhang hay không? Mình cứ nói thật cho tôi biết, cứ nói thật đi!

Yuwen chỉ đáp

-Tối nay sao mình nói nhiều với em thế?

Hôm sau Zhang ngỏ ý muốn ra đi, Dai Liyan giữ bạn lại nhưng chàng ta nói

-Tôi ở lại đây cũng chẳng giúp gì được cho anh.

Dai Liyan bèn nói thật.

-Anh ở lại đây vì nàng hơn là tôi, nàng cần anh, có anh nàng sẽ hạnh phúc hơn, vì tôi mà nàng đã chịu nhiều đau khổ.

Khi Dai đã nói hết sự thật, Zhang ra giọng u sầu bảo

-Anh hãy tin ở nàng, chính tôi đã cư xử không đúng cương thường đạo lý, tôi xin chịu mọi trách nhiệm chứ không phải nàng.

Giọng chàng u buồn khó tả, Zhang muốn nói nàng vẫn giữ trọn đạo phu thê để bạn yên tâm, Yuwen không phải là người đàn bà phản bội.

Hôm sau Dai Liyan thấy hai người nói chuyện xa xa ngoài đường lộ, lần này người chồng quyết định gỡ nút cho mớ bòng bong của cuộc tình tay ba ngang trái. Tối ấy chàng uống thuốc quá liều hôm sau mê man bất tỉnh trước sự lo âu hốt hoảng của tất cả mọi người. Anh quyết hy sinh cho hạnh phúc của bạn và và vợ hiền để đền bù những nỗi khổ mà họ đã chịu đựng từ mười năm qua.

Yuwen khóc lóc năn nỉ Zhang cứu chồng, chàng chẩn bệnh chích thuốc Dai Liyan bình phục.

Người khách ra đi, hành lý trên tay, hẹn mùa xuân năm sau trở lại.

Nhờ hai tài tử chính trong phim đã trổ hết tài nghệ khiến vở bi kịch nhuốm vẻ não nùng u ám. Wei wei đã diễn tả tuyệt vời thân phận người đàn bà đau khổ tưởng như không ai có thể thay thế được vai này. Tài nghệ của Li Wei trong vai bác sĩ Zhang cũng diễn tả không kém phần thê lương ảm đạm, chàng thể hiện sự dằn vặt nội tâm giữa hoàn cảnh mối tình bộ ba ngang trái.

Dian đã gỡ nút cho tấn bi kịch bằng sư hy sinh cao đẹp nhưng bất thành, anh đã được Zhang cứu sống để rồi cuối cùng bạn đã ra đi, truyền thống luân lý đã ngăn cản chàng và Yuwen không sa vào con đường tội lỗi.

Tâm lý nhân vật sâu sắc, nhà đạo diễn và các vai chính đã diễn tả một cách phong phú nội tâm đau khổ của ba nhân vật chính cũng như sự giằng co giữa tình yêu, tình bạn và luân thường đạo lý trong một tình huống éo le. Kết thúc cuốn phim quá đẹp khi người lữ khách ra đi để giữ lại hạnh phúc cho bạn, cho người yêu và gìn giữ luân thường đạo lý.

Như đã nói trên, nhiều phim hay đã được thực hiện lại như Bẩy Người Hiệp Sĩ 1954 của Nhât đã được quay lại khoảng 6 lần, phần nhiều của Mỹ.

Sau khi chiếm được Trung Hoa năm 1949, chính quyền Cộng Sản cấm đoán những sáng tác nghệ thuật của địch mà họ cho là phản động, nhưng với tinh thần đổi mới cởi mở, Hoa lục đã cho chiếu lại TiểuThành Chi Xuân từ thập niên 80. Cuốn phim đã được khán giả tán thưởng và đã được thực hiện lại năm 2002. Người Tây phương cũng đánh giá cao nghệ thuật cuốn phim cổ năm 1948 của Trung Hoa Dân Quốc nên hai hãng phim Pháp, một hãng Hòa Lan đã hợp tác góp vốn với hãng phim Hoa Lục để làm sống lại đóa hoa xinh đẹp của nghệ thuật thứ bẩy này. Các nhà làm phim nghĩ rằng với kỹ thuật tối tân hiện đại họ có thể làm cho phim hợp thời hơn, hay hơn phim cũ.

Phim mới 2002 do đạo diễn Tian Zhuangzhuang thực hiện hơn phim cũ 1948 một số phương diện như hình ảnh, mầu sắc, ánh sáng, âm thanh, nhạc đệm… nói chung là những tiến bộ về kỹ thuật. Truyện phim 2002 được Ah Cheng viết lại dài hơn, sửa đổi nhiều chi tiết nhỏ, nhà đạo diễn Tian bỏ lời kể chuyện của Yuwen nhân vật chính nhưng nói chung quay gần sát nội dung phim cũ.

Mặc dù phim mới 2002 được hai giải thưởng quốc tế khiêm tốn, qua thăm dò đã được khán giả đón nhận nồng nhiệt khắp nơi như một tác phẩm thành công nhưng xem ra nghệ thuật không bằng phim cũ.

Tôi xem phim mới qua DVD rồi lên youtube (http://www.youtube.com/watch?v=F-cxVGRB5s8) xem lại phim cũ quay 1948 để có dịp so sánh hai nền nghệ thuật cũ và mới này. Nhà đạo diễn tuy có kéo dài thêm nửa tiếng nhưng cũng không đóng góp gì thêm nhiều cho tác phẩm về mặt nghệ thuật trái lại còn có biểu hiện thụt lùi hơn trước.

Nhìn chung nhà đạo diễn và các tài tử trong phim mới đã không diễn tả được kịch tính thê lương của truyện phim. Cụ thể hơn, sự dàn cảnh sắp đặt của nhà làm phim cũng như diễn xuất các tài từ đã không thể hiện được cả về nội tâm cũng như ngoại cảnh một truyện tình buồn lồng trong hoang tàn đổ nát của thời hậu chiến. Cảnh Dai Liyan tâm sự với vợ và bạn Zhang, những sự thật phũ phàng, tâm sự u uất của Zhang đã được thể hiện nhạt nhẽo không gây được xúc động cho người thưởng thức.

Một chi tiết nhỏ ở cảnh cuối phim cũ khi người khách trọ ra đi, cô em gái, bác gia nhân tiễn chàng ra ga, nghệ thuật đơn sơ cũa Fei Mu đã để lại trong lòng khán giả nỗi buồn man mác trước cảnh biệt ly, người vợ vẫy chồng lại cùng đứng nhìn người bạn ra đi biền biệt. Nhà đạo diễn Tian trong phim remake 2002 đã thay đổi kết cục nhưng với chiều hướng nghệ thuật đi xuống khi để người chồng tỉa cành trong vườn, người vợ đem khăn cho chồng lau mặt, nó đã khiến cho cảnh sinh ly thành vô nghĩa làm hỏng đoạn kết buồn.

Diễn xuất điêu luyện của các tài tử chính trong phim cũ vượt trội hẳn hơn phim remake, Wei Wei đã diễn tả sâu sắc nội tâm người đàn bà đau khổ, diễn xuất của cô vượt xa Hu Jingfan cùng trong vai người vợ. Tài nghệ tuyệt vời Wei Wei vai Yuwen và Li Wei vai Zhang đã để lại trong lòng khán giả một nỗi buồn mênh mang, một niềm thương cảm triền miên cho số phận long đong của họ.

Về ngoại cảnh, những đống gạch vụn ngoài vườn, vết thương chiến tranh còn để lại trong phim đen trắng đã kết hợp hài hòa với tâm trạng u uất của người chồng tiếc thương quá khứ huy hoàng của gia đình nay đã bị chiến tranh hủy hoại nhưng ngoại cảnh của đạo diễn Tian trong phim mới không thể hiện được gì ngoài những vườn rau tươi mát ven sông, bờ cỏ xanh thi vị. Ngoài ra nhà đạo diễn Tian sơ xuất khi chọn cô Lu Sisi, một cô gái còn quá nhỏ, chỉ vào khoảng 13 tuổi đóng vai một cô 16. Với kỹ thuật và phương tiện tân tiến nhà đạo diễn đã cố gắng rất nhiều để đổi mới một tác phẩm cổ điển trở nên hợp thời hơn, hay hơn nhưng như đã nói trên ông đã không thành công gì nhiều cho lắm.

Như thế kỹ thuật có thể tạo cho nghệ thuật một bộ mặt mỹ lệ hơn được hay không? Nó có thể thay đổi giá trị những tác phẩm xưa cũ lỗi thời bằng kỹ thuật hiện đại, phương thức tân kỳ hay không?

Thực tế chứng tỏ rằng nhiều phim mầu hiện đại remake đã không mang lại kết quả như ở đây, cuốn phim xưa cũ từ 65 năm trước của đạo diễn Fei Mu nay vẫn được giới phê bình và các nhà làm phim nhìn nhận là một trong những tác phẩm tuyệt diệu nhất mọi thời đại của nền điện ảnh Trung Hoa.

© Trọng Đạt

10 bí ẩn thú vị về Hàn Quốc

(Văn hóa) - Văn hóa Hàn Quốc từ ẩm thực cho đến âm nhạc, các chương trình truyền hình đang xâm chiếm châu Á. Tuy nhiên, không ai phải cũng biết những sự thật thú vị về nền văn hóa này.

 

1. Văn hóa uống rượu

Uống rượu là một phần quan trọng trong xã hội Hàn Quốc. Đó là cách mọi người giao tiếp và tìm hiểu lẫn nhau. Ít nhất mỗi tháng một lần, thậm chí mỗi tuần một lần, người Hàn Quốc đi ra ngoài ăn uống với đồng nghiệp của mình. Những sự kiện này được gọi là “hoesik” và thường uống nhiều rượu. Hàn Quốc có rất nhiều quy tắc khi nói đến uống rượu. Nếu một trưởng bối rót cho bạn bạn một ly rượu, bạn phải giữ chén thành kính bằng hai tay. Và nếu bạn rót rượu cho một người lớn tuổi hơn, bạn cũng phải giữ chai rượu bằng hai tay. Chỉ có người cao niên hoặc người có địa vị cao hơn mới có thể sử dụng một tay. 1. Văn hóa uống rượu Uống rượu là một phần quan trọng trong xã hội Hàn Quốc. Đó là cách mọi người giao tiếp và tìm hiểu lẫn nhau. Ít nhất mỗi tháng một lần, thậm chí mỗi tuần một lần, người Hàn Quốc đi ra ngoài ăn uống với đồng nghiệp của mình. Những sự kiện này được gọi là “hoesik” và thường uống nhiều rượu. Hàn Quốc có rất nhiều quy tắc khi nói đến uống rượu. Nếu một trưởng bối rót cho bạn bạn một ly rượu, bạn phải giữ chén thành kính bằng hai tay. Và nếu bạn rót rượu cho một người lớn tuổi hơn, bạn cũng phải giữ chai rượu bằng hai tay. Chỉ có người cao niên hoặc người có địa vị cao hơn mới có thể sử dụng một tay.

Văn hóa uống rượu

Luôn phải giữ lại một chút rượu trong chén, và không bao giờ đổ đồ uống xuống đất. Không có giới hạn cho một buổi “hoesik.” Mọi người tiếp tục uống và uống và tất cả các trong khi la lớn: “Kon-Bay( có nghĩa là “Chúc mừng!”) và thức dậy vào sáng hôm sau, để ăn một bát súp thịt heo được gọi là “haejangguk” để giải rượu.

2. Kiêng kị màu mực đỏ

Mọi đất nước đều có sự mê tín dị riêng của mình. Trong khi phương Tây lo lắng về con mèo đen, muối đổ, con số 13 thì Hàn Quốc lại sợ “mực đỏ”. Ở Hàn Quốc, người ta cho là nếu ai bị viết tên bằng bút màu đỏ thì là người không được may mắn và sẽ gặp nhiều tai ương, thậm chỉ sẽ chết.

Vì vậy, tại sao người Hàn Quốc lại sợ bút màu đỏ?

Người Hàn Quốc tin rằng màu mực đỏ có thể xua tan ma quỷ và bảo vệ người chết, nhưng nếu viết tên của một người sống trong màu đỏ, sẽ có được tác dụng ngược lại. Vì vậy, người Hàn Quốc kiêng kị ký hợp đồng, viết thư, hoặc viết thông báo bằng màu chữ đỏ mà thay vào đó sử dụng hoàn toàn bằng màu đen.

3.Tôn trọng cái bắt tay

Người sáng lập tập đoàn Microsoft, Bill Gates đã bị một số phương tiện truyền thông Hàn Quốc chỉ trích khi ông vừa bắt tay Tổng thống Park Geun-Hye vừa để một tay trong quần. Ngay lập tức các tờ báo lớn của Hàn đã đăng bức ảnh này cùng với dòng chú thích: “Sự khác biệt văn hóa, hay một hành động thiếu tôn trọng?”. “Cái bắt tay thiếu tôn trọng? Cái bắt tay bình thường?”.

Hàn Quốc là đất nước rất coi trọng nghi thức nho giáo và đặc biệt nhạy cảm đối với niềm tự hào dân tộc.

Tại Hàn Quốc, bắt tay đôi khi cũng là một hành động bình thường trong giao tiếp nhưng trong một số trường hợp, họ có thể bao hàm sự vượt trội. Nếu bạn đang bắt tay với một người ngang hoặc ít tuổi hơn thì có thể hãy sử dụng một tay. Nhưng nếu bạn đang gặp gỡ một người nào đó nhiều tuổi hơn hoặc ở vị trí cao hơn, bạn phải sử dụng cả hai tay). Vì vậy, nếu bao giờ khi bắt tay với một ông chủ Hàn Quốc, bạn cũng phải đỡ bằng hai tay và mắt luôn phải nhìn thẳng. Hàn Quốc là đất nước rất coi trọng nghi thức nho giáo và đặc biệt nhạy cảm đối với niềm tự hào dân tộc. Tại Hàn Quốc, bắt tay đôi khi cũng là một hành động bình thường trong giao tiếp nhưng trong một số trường hợp, họ có thể bao hàm sự vượt trội. Nếu bạn đang bắt tay với một người ngang hoặc ít tuổi hơn thì có thể hãy sử dụng một tay. Nhưng nếu bạn đang gặp gỡ một người nào đó nhiều tuổi hơn hoặc ở vị trí cao hơn, bạn phải sử dụng cả hai tay). Vì vậy, nếu bao giờ khi bắt tay với một ông chủ Hàn Quốc, bạn cũng phải đỡ bằng hai tay và mắt luôn phải nhìn thẳng.

4.Giáo dục của Hàn Quốc Sinh viên Hàn Quốc được cho là rất thông minh.

Hàn Quốc có tỷ lệ học sinh tốt nghiệp cao khoảng 93 % ( trong khi Mỹ chỉ có 77 %) , và có hệ thống giáo dục tốt thứ hai trên thế giới. Tất cả điều này đều là nhờ các “hagwons” . Hagwons là các nhà quản lý và giáo viên công tác tại các trường học thêm tư. Giáo dục tư nhân trở thành một ngành công nghiệp khổng lồ trong suốt thập niên qua khi các bậc phụ huynh tìm mọi cách để tạo điều kiện cho con có lợi thế trong một xã hội mà sự thành công được định nghĩa rất hạn hẹp, thông thường chỉ là vào một trong ít trường nổi tiếng sau đó có sự nghiệp trong cơ quan chính phủ hoặc tập đoàn lớn.

Giáo dục của Hàn Quốc

Chính phủ nước này ước tính có 95.000 hagwons và 84.000 cá nhân cung cấp dịch vụ dạy kèm và còn nhiều người khác cung cấp các dịch vụ ngoài tầm kiểm soát của các nhà giám sát thuế. Các bậc phụ huynh thường chi khoảng 1.000 USD/tháng cho mỗi đứa trẻ ở hagwons và cũng thường xuyên, học sinh ở các học viện như vậy cho tới tận đêm. Phụ huynh sẽ nhận được tin nhắn thông báo khi con cái họ tới trường vào mỗi buổi chiều, sau đó lại là một tin nhắn khác thông báo sự tiến triển trong học tập của học sinh.

5. Cuộc đối đầu Hàn Quốc-Nhật Bản

Trong quá khứ, Nhật Bản đã từng xâm lược bán đảo Triều Tiên và cai trị với một chế độ hà khắc. Đặc biệt trong chiến tranh thế giới lần thứ II quân đội Nhật bắt gần 200.000 phụ nữ Hàn Quốc làm nô lệ tình dục trong các nhà thổ trên khắp Trung Quốc và hàng ngàn người Hàn Quốc đã bị tra tấn trong các đơn vị 731 nổi tiếng.

Nhiều thập kỷ sau đó, nhiều người Hàn Quốc vẫn còn giữ mối hận thù và cảm thấy rằng Nhật Bản đã không xin lỗi về tội ác chiến tranh trên.Vấn đề phức tạp hơn bởi liên quan đến tranh chấp với một nhóm các hòn đảo ngoài khơi bờ biển của mà Hàn Quốc gọi là Dokdo còn Nhật goi là Takeshima. Năm ngoái, một công ty chuyên về khảo sát là Gallup đã có cuộc thăm dò để xem quốc gia nào bị người dân Hàn Quốc xem thường nhất. Kết quả cho thấy 44,1% người Hàn Quốc chọn Nhật Bản và chỉ 11,7% chọn Bắc Triều Tiên.6. Đấu tranh váy Hàn Quốc là một đất nước rất bảo thủ

Vì vậy thời trang “không quần” đang thịnh hành ở đất nước này đã khiến nhiều người ngạc nhiên. Các cô gái thường xuyên mặc váy ngắn và quần short, ngay cả phụ nữ làm kinh doanh thường xuyên mặc váy ngắn để làm việc. Từ năm 1963 đến năm 1979, Hàn Quốc dưới quyền của Tổng thống Park Chung-hee, bố của Tổng thống hiện tại của Hàn Quốc Park Geun-Hye, quần áo của phụ nữ Hàn được quy định rõ ràng. Nếu ai mặc váy ngắn hơn 20cm hoặc cao hơn đầu gối sẽ bị coi là phạm pháp. Đặc biệt tại các trường học phải nghiêm chỉnh thi hành luật lệ này, các giáo viên thường xuyên phải đo váy trước khi đến lớp.

7. Công viên nhà vệ sinh

Du khách tới thành phố Suwon, phía Nam thủ đô Seoul sẽ phải “ngã ngửa” trước một trong những công viên chủ đề độc đáo nhất thế giới: công viên Văn hóa toilet. Công viên này được lấy ý tưởng xây dựng để tướng nhớ vị thị trưởng cũ của thành phố là Mr Toilet, ông Sim Jae-Duck. Ông là người nổi tiếng là một người đam mê mọi thứ liên quan đến nhà vệ sinh và đã dành cả cuộc đời thực hiện chiến dịch cải tiến nhà vệ sinh công cộng ở Hàn Quốc. Sự thật là ông đã được sinh ra ngay trong phòng vệ sinh nhà mình! Ông thậm chí còn xây ngôi nhà của mình với hình dáng của một chiếc… bồn cầu. Ngày nay, ngôi nhà này đã được sử dụng để làm khu bảo tàng trong công viên chủ đề có một không hai này, càng thu hút sự chú ý của du khách tới tham quan.

8. Phẫu thuật thẫm mỹ

Theo một cuộc khảo sát năm 2009, cứ 5 người phụ nữ Hàn lại có 1 người phẫu thuật thẩm mỹ. Không giống ở nước khác, phẫu thuật thẫm mỹ là chuyện hết sức bình thường ở Hàn Quốc. Từ nữ sinh cho đến người mẫu, hoa hậu ở xứ Kim chi đều hài lòng với việc này. Ngay cả đàn ông ở Hàn Quốc cũng cho rằng, nếu xuất hiện với một dung mạo bắt mắt cũng có lợi cho sự nghiệp của họ hơn. Hầu hết phụ nữ Hàn Quốc đều muốn có một chiếc mũi nhỏ, cằm V-line, đôi mắt to long lanh. Nhưng cái gì cũng có giá của nó, ngoài chi phí đắt đỏ, những hậu quả, di chứng của việc phẫu thuật cũng đang làm phụ nữ Hàn Quốc lao đao.

9. Đấu bò

Đấu bò ở Hàn Quốc là một văn hóa truyền thống, nhưng khác với Tây Ban Nha, ở đây không áo choàng màu đỏ, không kiếm sĩ, chỉ có 2 con bò đực lực lưỡng so tài với nhau. Những con bò này đến từ 500 trang trại trên khắp Hàn Quốc, phải có sừng lớn, cổ dày và thân mình thấp. Chúng cũng có chế độ ăn đặc biệt bao gồm cá, bạch tuộc sống và rắn. Trước khi vào đấu, các ông chủ thường cho con bò của mình uống rượi soju và vẽ tên hoặc ký hiệu của mình lên trên con bò. Trận chiến chỉ kết thúc khi một trong hai con bò bỏ đi. Khác với chọi trâu ở Việt Nam, con trâu thua cuộc thường bị xẻ thịt thì con bò thua cuộc ở Hàn Quốc chỉ bị cho uống rượu say mèm.

10 . Robot tiêu diệt sứa

Nghe như tên của một bộ phim khoa học viễn tưởng nhưng đó là những gì đang xảy ra ngoài khơi bờ biển của Hàn Quốc. Mỗi năm, Hàn Quốc thiệt hại khoảng 300 triệu USD vì nhiều vụ sứa tấn công gây hại cho con người và các loài sinh vật biển. Chính vì vậy mà các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Cao Hàn Quốc (KAIST) đã phát triển Hệ thống Robot Loại bỏ Sứa (JEROS) có khả năng bắt gọn và tiêu diệt các đàn sứa. Những con robot đầu tiên có thể tiêu diệt khoảng 400 kg sứa trong một giờ. Trong khi đó những con robot phiên bản mới có thể thực hiện tương tự với 900 kg sứa trong cùng khoảng thời gian đó.
(Kiến Thức)

Vĩnh biệt Nelson Mandela

 

Nelson Mandela. Ảnh: Reuters

BBC tiếng Việt. Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi, Nelson Mandela, qua đời, theo loan báo của chính phủ.

Người đang lãnh đạo đất nước, Jacob Zuma, nói trên truyền hình: “Quốc gia đã mất đi người con vĩ đại nhất.”

Ông Mandela, 95 tuổi, dẫn dắt quá trình chuyển đổi từ chế độ cai trị của người da trắng thập niên 1990, sau 27 năm trong tù.

Sau suốt ba tháng nằm viện, ông đã chịu sự chăm sóc đặc biệt cho chứng viêm phổi tại nhà trước khi nhắm mắt.

Từ khi ra viện, tình trạng sức khỏe của ông được phủ tổng thống thường xuyên mô tả là nguy hiểm nhưng ổn định.

 

Được kính trọng

Nelson Mandela là một trong những nhà lãnh đạo được kính trọng nhất thế giới, người đã dẫn dắt cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc apartheid tại Nam Phi, thay thế nó bằng một nền dân chủ đa chủng tộc.

Sau khi bị cầm tù 27 năm, ông trở thành Tổng thống da đen đầu tiên của đất nước.

Tính cách hài hước, không hằn học trước những cư xử hà khắc mà ông từng hứng chịu, cùng với câu chuyện cuộc đời kỳ diệu phần nào giải thích được sức hấp dẫn toàn cầu của ông.

Sau khi rời khỏi chức tổng thống vào năm 1999, Mandela trở thành đại sứ nổi danh nhất của Nam Phi, vận động chống lại HIV/Aids và giành về cho nước ông quyền đăng cai giải bóng đá thế giới World Cup 2010.

Ông cũng tham gia vào quá trình đàm phán hòa bình ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Burundi và các nước châu Phi khác.

Năm 2004, ở tuổi 85, ông rời khỏi đời sống xã hội để dành nhiều thời gian hơn cho gia đình, bạn bè và để “yên lặng suy ngẫm”.

“Đừng gọi cho tôi, tôi sẽ gọi cho quý vị,” ông cảnh báo những ai nghĩ tới chuyện mời ông tham dự các hoạt động xã hội.

 

Lớn lên trong hoàng tộc

Ông sinh ngày 18 tháng 7 năm 1918 ở Rolihhahla Dalibhunga, trong dòng họ Madiba thuộc người Thembu nói tiếng Xhosa, tại một làng nhỏ thuộc miền đông Nam Phi, Cape of South Africa.

Tại Nam Phi, ông thường được thầy giáo và bạn bè gọi bằng cái tên theo họ tộc là Madib, tuy tên tiếng Anh của ông là Nelson.

Sinh ra trong một gia đình dòng dõi ở vùng miền đông Eastern Cape, Nelson Mandela tới Johannesburg, nơi ông trở thành luật sư và tham gia hoạt động chống chủ nghĩa apartheid

Cha ông, một cố vấn của hoàng gia Thembu, qua đời khi Nelson Mandela chín tuổi, và ông được quan nhiếp chính của người Thembu là Jongintaba Dalindyebo nuôi dưỡng chăm sóc.

Ông gia nhập Đại hội Dân tộc Phi (ANC) vào năm 1943, đầu tiên với tư cách một nhà hoạt động, sau trở thành sáng lập viên và chủ tịch Liên đoàn Thanh niên ANC.

Cuối cùng, sau nhiều năm bị giam cầm, ông trở thành chủ tịch tổ chức này.

Ông kết hôn với người vợ đầu tiên, Evelyn Mase, vào năm 1944. Hai người ly hôn vào năm 1957 và có ba người con chung.

Ông Mandela trở thành luật sư vào năm 1952 và mở văn phòng luật tại Johannesburg chung với Oliver Tambo.

Hai người đã cùng nhau vận động chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc apartheid, hệ thống do Đảng Quốc gia gồm toàn người da trắng thiết lập nhằm đàn áp cộng đồng người da đen chiếm đa số.

Năm 1956, ông Mandela bị cáo buộc tội phản nghịch cùng với 155 nhà hoạt động khác, nhưng cáo buộc với ông đã bị hủy sau phiên tòa kéo dài bốn năm.

Làn sóng phản kháng chống lại chủ nghĩa apartheid dâng cao vì luật mới được thông qua theo đó cho phép người da đen được quyền sống và làm việc.

Năm 1958, ông Mandela cưới bà Winnie Madikizela, người sau đó đã có vai trò rất tích cực trong chiến dịch vận động đòi thả chồng bà ra khỏi nhà tù.

Tổ chức ANC bị đặt ra ngoài vòng pháp luật vào năm 1960 và ông Mandela, cùng với các lãnh đạo hàng đầu khác của tổ chức, đã phải rút vào hoạt động bí mật.

Chế độ apartheid tiếp tục bị lên án năm 1960 sau vụ 69 người da đen bị cảnh sát bắn chết trong đợt biểu tình ở thị trấn Sharpville.

 

Án chung thân

Sự kiện này đã đánh dấu chấm hết cho những phản kháng hòa bình và ông Mandela, khi đó đã là phó chủ tịch toàn quốc của ANC, ra chiến dịch phá hoại kinh tế.

Ông cuối cùng bị bắt và bị cáo buộc tội phá hoại và nỗ lực dùng bạo lực lật đổ chính quyền.

Tự bào chữa trước phiên tòa tại Rivonia, ông Mandela dùng vành móng ngựa làm nơi chuyển tải niềm tin của mình về dân chủ, tự do và bình đẳng.

“Tôi ca tụng lý tưởng dân chủ và xã hội tự do, nơi mọi người chung sống hòa hợp và có các cơ hội như nhau,” ông nói.

“Đó là lý tưởng mà tôi hy vọng được sống vì nó, sống để tạo dựng nó. Nhưng nếu cần, thì tôi cũng sẵn sàng chết vì lý tưởng đó.”

Vào mùa đông năm 1964, ông bị kết án tù chung thân.

Trong vòng 12 tháng giữa năm 1968 và 1969, mẹ ông qua đời còn người con trai cả của ông thiệt mạng trong một vụ đụng xe, nhưng ông không được phép về dự tang.

Ông vẫn bị cầm tù tại đảo Robben suốt 18 năm trước khi bị chuyển sang nhà tù Pollsmoor trên đất liền vào năm 1982.

Trong lúc ông Mandela và các lãnh đạo khác của ANC hoặc bị giam cầm, hoặc phải sống lưu vong, thì lớp thanh niên tại các thị trấn da đen ở Nam Phi đã nỗ lực chiến đấu chống lại sự cai trị của người da trắng theo phái hữu.

Hàng trăm người đã bị giết hại và hàng ngàn người bị thương trước khi cuộc nổi dậy bị nghiền nát.

Năm 1980, ông Oliver Tambo khi đó đang sống lưu vong đã tiến hành chiến dịch vận động quốc tế đòi thả ông Nelson Mandela.

Cộng đồng thế giới đã thắt chặt các biện pháp trừng phạt vốn đã được áp dụng đối với Nam Phi từ 1967 nhằm chống lại chế độ apartheid.

Áp lực mạnh mẽ đã đem lại kết quả, và vào năm 1990, Tổng thống FW de Klerk bỏ lệnh cấm đối với ANC. Ông Mandela được trả tự do và việc đàm phán nhằm hình thành một xã hội dân chủ đa chủng tộc ở Nam Phi được khởi đầu.

 

Giải Nobel Hòa bình

Năm 1992, ông Mandela ly hôn bà Winnie sau khi bà bị kết án với các tội danh bắt cóc và hỗ trợ hành hung.

Tháng 12/1993 ông và ông de Klerk được trao giải Nobel Hòa bình.

Việc Nam Phi giành quyền đăng cai World Cup 2010 có phần đóng góp quan trọng của ông Mandela

Năm tháng sau, lần đầu tiên trong lịch sử Nam Phi, toàn bộ các chủng tộc ở nước này đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử dân chủ và Mandela được bầu làm Tổng thống.

Ông đã trao cho người phó của mình, ông Thabo Mbeki, phụ trách các hoạt động hàng ngày của chính phủ, còn ông tập trung vào các nhiệm vụ mang tính hình thức của một nhà lãnh đạo, xây dựng một hình ảnh quốc tế mới cho Nam Phi.

Trong bối cảnh đó, ông đã thành công trong việc thuyết phục các tập đoàn đa quốc gia tiếp tục ở lại và đầu tư vào Nam Phi.

Trong lần sinh nhật thứ 80, ông Nelson Mandela cưới bà Graca Machel, vợ góa của cựu Tổng thống Mozambique và tiếp tục đi khắp thế giới, gặp gỡ các nhà lãnh đạo, tham dự các cuộc họp và đón nhận các giải thưởng sau khi rời khỏi chức Tổng thống.

Khi ông về nghỉ

Sau khi chính thức nghỉ hưu, các lần xuất hiện trước công chúng của ông chủ yếu liên quan tới hoạt động của Quỹ Mandela, một quỹ thiện nguyện do ông thành lập.

Trong lần sinh nhật thứ 89, ông đã thành lập nhóm Trưởng Lão gồm các nhân vật hàng đầu trên toàn cầu nhằm chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn “xử lý một số trong các vấn đề khó khăn nhất của thế giới.”

Có lẽ sự can thiệp đáng kể nhất của ông trong những năm gần đây là hồi đầu năm 2005, sau cái chết của người con trai duy nhất của ông, Makgatho.

Tại một đất nước nơi nói về nạn dịch Aids vẫn là điều cấm kỵ, Mandela đã công bố rằng con trai ông chết vì Aids, và thúc giục người dân Nam Phi hãy lên tiếng về Aids “để người ta nhìn nhận nó như một căn bệnh bình thường”.

Ông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc Nam Phi giành được quyền đăng cai giải bóng đá thế giới 2010, World Cup 2010, và ông đã xuất hiện trong lễ bế mạc giải này.

Bài trên BBC VN

Ba đời tổng thống Mỹ đi viếng ông Mandela

 

(NLĐO) – Tính đến thời điểm này, có ít nhất 3 ba đời tổng thống Mỹ sẽ đến Nam Phi dự các sự kiện tưởng niệm cố Tổng thống Nelson Mandela.

• Nelson Mandela: "Tình yêu tự nhiên hơn lòng căm ghét"
• Những mối tình sôi nổi của ông Mandela
• Nước mắt và tiếng hát tiễn ông Mandela

Theo người phát ngôn Freddy Ford của cựu Tổng thống George W. Bush, gia đình ông Bush nhận lời mời tham gia chuyến đi tới Nam Phi cùng gia đình đương kim Tổng thống Barack Obama. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu nhà Bush có cùng đến Nam Phi trên chiếc Air Force One hay không.

Trong khi đó, cựu Tổng thống Bill Clinton cùng vợ là bà Hillary Clinton cũng thông báo sẽ tham gia các sự kiện tưởng niệm ông Mandela ở Nam Phi, người phát ngôn của ông Clinton cho biết.

Gia đình cựu Tổng thống George W. Bush nhận lời mời tham gia chuyến đi tới Nam Phi cùng gia đình ông Obama.

Ảnh: AP

Lịch trình chính xác của các ông Obama, Bush và Clinton vẫn chưa được công bố. “Tổng thống Obama và đệ nhất phu nhân sẽ đến Nam Phi vào tuần tới để thể hiện sự kính trọng của họ đối với ông Nelson Mandela và tham dự các sự kiện tưởng niệm ông. Chúng tôi sẽ sớm cung cấp thông tin cập nhật hơn về thời gian cũng như những điều liên quan đến chuyến đi này” – người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney thông báo.

Ngoài ba đời tổng thống Mỹ, gia đình Hoàng gia Anh dự kiến sẽ cử đại diện tham dự là Thái tử Charles và Hoàng tử William. Thủ tướng Anh David Cameron cũng có thể sẽ có mặt.

Thi hài ông Mandela hiện đã được chuyển đến Pretoria để bảo quản cũng như chuẩn bị cho 3 ngày quàn tại tòa nhà Liên minh. “Chúng tôi đã sẵn sàng tổ chức tang lễ phù hợp nhất cho người anh hùng của dân tộc Nam Phi” - ông Zuma đưa ra tuyên bố.

Theo kế hoạch, lễ tang sẽ được tổ chức tại tòa nhà Liên minh tại Pretoria. Nơi đây từng là tòa nhà chính phủ Nam Phi kể từ giai đoạn thuộc địa và cũng là địa điểm ông Mandela tuyên thệ thành tổng thống Nam Phi năm 1994. Lễ an táng diễn ra tại quê nhà. Đặc biệt, lễ tang còn được tổ chức dưới chân những ngọn đồi, nơi mà ông từng chơi khi còn nhỏ.

Người dân viết lời cầu nguyện trên poster in hình ông Mandela bên ngoài nhà cũ của ông ở Soweto, Johannesburg

hôm 6-12. Ảnh: AP

H.Bình (Theo AP, The Guardian, Tân Hoa Xã)

 

dựa cột mà nghe

61

07/12/2013 16:56

Mỹ ngày xưa từng xem ông Mandela như một kẻ tội phạm nhưng khi nhận ra sai lầm thì họ ủng hộ và tôn vinh ông ấy là một anh hùng. Chứng tỏ Mỹ biết cầu thị, không có thói hẹp hòi, thù dai, thù vặt.

tập cận thị

2

07/12/2013 17:20

Chẳng những vậy mà Mỹ còn dám công khai thừa nhận "đó là điều đáng hổ thẹn" khi nhắc lại thời gian xem ông Mandela là tội phạm.

Kim

4

07/12/2013 17:22

Tại sao Mỹ lại kính trọng ông Nelson Mandela quá vậy hả anh Năm Nổ và anh Lý Thông mặc dù ông không hề "phò" Mỹ?

chau cao ha

27

07/12/2013 19:24

Hình như chưa nghe TT Putin nói câu nào????!!!! Không lẽ Ông Mandela "chưa" đủ trình để được kính trọng hay sao vây???? Nga thường im lặng trước các vấn đề thế giới, có lẽ vì Nga sẽ thẹn khi nói một đằng làm một nẻo!

Tưởng niệm Nelson Mandela [1918-2013]

 

Bùi Văn Phú

Cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua đời hôm 5-12-2013, hưởng thọ 95 tuổi. Ông ra đi để lại sự cảm phục trong lòng nhiều người và tin về cái chết của ông được truyền thông khắp nơi trên thế giới loan tin

Báo sinh viên Berkeley viết về cái chết của Nelson Mandela và phong trào đòi chấm dứt đầu tư vào Nam Phi với những cuộc biểu tình chống Apartheid trong thập niên 1980 sau đó đã lan rộng ra các sân trường đại học và nhiều thành phố Mỹ

Được trả tự do sau 27 năm tù, Nelson Mandela đã có chuyến đi đến nhiều nước để cám ơn những người đã ủng hộ ông. Tại Mỹ ông đã đến nhiều thành phố, trong đó có Oakland ở miền Bắc California nơi sau này đã có con đường Mandela

Sáng 11-12-2013 Thành phố San Francisco có lễ tưởng niệm với sự tham dự của Thị trưởng Ed Lee, cựu Thị trưởng Willie Brown, cựu Ngoại trưởng George Schultz, Mục sư Cecil Williams và hàng trăm quan khách

Tượng Nelson Mandela trong khu công viên Remember Them: Champions for Humanity ở Oakland, California

Lễ Tưởng niệm tại Oakland với sự tham dự của Thị trưởng Jean Quan

Cư dân ghi vào sổ viếng khi đến dự lễ tưởng niệm

Nelson Mandela đã để lại cho thế giới nhiều cảm phục về lòng can đảm và tinh thần hòa giải

(c) 2013 Buivanphu
Tưởng niệm Nelson Mandela [1918-2013] * Nelson Mandela đã để lại cho thế giới nhiều cảm phục về lòng can đảm và tinh thần hòa giải